logo Ma├▒ana

filmy ┼Ťwiata w polsce

TEZA

 

Re┼╝yseria: Haile Gerima
Etiopia | 2008, |140'

 

MFF WENECJA 2008 - Nagroda Specjalna Jury, Nagroda za Najlepszy Scenariusz, Nagroda ÔÇśCinemAvvenire'
MFF TORONTO 2008
CARTHAGE FILM FESTIVAL 2008 - Golden Tanit - Nagroda G┼é├│wna oraz Nagrody za Najlepsz─ů: Muzyk─Ö, D┼║wi─Ök, Zdj─Öcia, Scenariusz i Drugoplanow─ů Rol─Ö M─Ösk─ů.

 

 

Najnowsze dzieło wielkiego etiopskiego filmowca.
Martin Scorsese

 

 

Chcia┼éem pokaza─ç w tym filmie afryka┼äsk─ů to┼╝samo┼Ť─ç kszta┼étuj─ůc─ů si─Ö po wyzwoleniu z kolonializmu.
Haile Gerima

 

 

Haile Gerima odzwierciedla w swych filmach nieporozumienia i zadra┼╝nienia we wsp├│┼éczesnej Etiopii, ukazuj─ůc zderzenie marze┼ä i nadziei na lepsze jutro, z dramatyczn─ů rzeczywisto┼Ťci─ů, pe┼én─ů rozczarowa┼ä i b├│lu.TEZA to wstrz─ůsaj─ůca opowie┼Ť─ç o najnowszej historii Etiopii, od upadku cesarstwa Haile Selassie, poprzez fal─Ö terroru komunistycznego, do rz─ůd├│w kapitalistycznych w afryka┼äskim wydaniu.

Bohaterem filmu jest Anberber, lekarz, kt├│ry po kilku latach sp─Ödzonych na studiach medycznych w Niemczech, pe┼éen nadziei na lepsze ┼╝ycie, wraca do Etiopii. Niestety zastaje sw├│j kraj pe┼éen chaosu, n─Ökany zamieszkami. Jego marzenie, by m├│c leczy─ç mieszka┼äc├│w Etiopii zosta┼éo zniszczone przez junt─Ö wojskow─ů, kt├│ra wykorzystuje naukowc├│w do w┼éasnych, politycznych cel├│w. W kraju panuje przemoc, przed kt├│r─ů nie mo┼╝na uciec. Anberber jest bezsilny wobec zaniku humanitaryzmu i warto┼Ťci spo┼éecznych w swoim kraju.


Akcja Tezy przeskakuje w czasie, pomi─Ödzy studenckimi latami Anberbera, jego prac─ů zawodow─ů, a powrotem do domu. Za ka┼╝dym razem Anberber musi walczy─ç, by dostosowa─ç si─Ö do miejsca w kt├│rym ┼╝yje, zar├│wno w swojej ojczystej Etiopii, jak i na emigracji w Niemczech podczas studi├│w.

Film nawi─ůzuje do osobistych do┼Ťwiadcze┼ä i wspomnie┼ä Haile Gerimy, w szczeg├│lno┼Ťci w─ůtek czystek w┼Ťr├│d etiopskich intelektualist├│w. Najbardziej wstrz─ůsaj─ůce sceny maj─ů miejsce w latach 80., kiedy odbywa┼éy si─Ö procesy pokazowe i egzekucje podczas re┼╝imu Haile Mengistu, kt├│ry obj─ů┼é w┼éadz─Ö w 1974 roku po obaleniu cesarstwa Haile Selassie.

 

Haile Gerima to niezale┼╝ny filmowiec, kt├│ry ze sztuk─ů zwi─ůzany jest od najm┼éodszych lat. Jako m┼éody ch┼éopak wyst─Öpowa┼é w trupie teatralnej swojego ojca - dramatopisarza i aktora. Je┼║dzi┼é po ca┼éym kraju wystawiaj─ůc swoje oryginalne sztuki, kt├│re zawsze zakorzenione by┼éy w kulturze Etiopii.

 

Sw─ů przysz┼éo┼Ť─ç zawodow─ů Gerima wi─ůza┼é z teatrem. W wieku 21 lat wyjecha┼é do USA, gdzie uczy┼é si─Ö sztuki aktorskiej w Goodman School of Drama w Chicago. Potem jednak odkry┼é pot─Ög─Ö kina i przeni├│s┼é si─Ö na studia do Los Angeles (UCLA). Dzi─Öki filmom m├│g┼é wyrazi─ç swoje pogl─ůdy. Koniec lat 60., spo┼éeczne protesty i rewolucyjne nastroje w┼Ťr├│d afro-ameryka┼äskiej spo┼éeczno┼Ťci USA by┼éy wyzwaniem dla m┼éodych filmowc├│w, kt├│rzy swoj─ů edukacj─Ö budowali na spo┼éecznych zwi─ůzkach. Haile Gerima w┼éa┼Ťnie wtedy zainteresowa┼é si─Ö ┼Ťwiadomo┼Ťci─ů afryka┼äskiego spo┼éecze┼ästwa na poziomie spo┼éecznym, politycznym i historycznym, wtedy te┼╝ zacz─Ö┼éa si─Ö jego przygoda z filmem eksperymentalnym.

 

Haile Gerima na sta┼ée mieszka w USA. Od 1975 roku wyk┼éada sztuk─Ö filmow─ů na uniwersytecie Howarda w Waszyngtonie. Opr├│cz prac nad filmami o Afryce i Diasporze, pracy na uniwersytecie, prowadzi tak┼╝e warsztaty alternatywnej re┼╝yserii i scenopisarstwa, nie tylko w Stanach. Warsztaty prowadzi┼é r├│wnie┼╝ w Po┼éudniowej Afryce, a w roku 1995 zosta┼é zg┼éoszony do Brytyjskiego Instytutu Filmowego. Ch─Ötnie dzieli si─Ö swoj─ů wiedz─ů z m┼éodymi filmowcami, podkre┼Ťlaj─ůc, ┼╝e tw├│rca filmowy musi by─ç zaanga┼╝owany w nieustaj─ůcy proces pracy nad sob─ů, a jednocze┼Ťnie musi uczy─ç si─Ö od spo┼éeczno┼Ťci, kt├│rej s┼éu┼╝y.

 

Haile Gerima odnosi sukcesy jako producent i re┼╝yser od ponad 30 lat i jest uznawany za jednego z wa┼╝nych, wp┼éywowych i przekonuj─ůcych "tw├│rc├│w-outsider├│w" ┼Ťwiatowej kinematografii.

 

 
Czytany 6117 razy