logo Ma├▒ana

filmy ┼Ťwiata w polsce

4 KOBIETY
(Naalu Pennugal / Four Women)

 

Re┼╝yseria: Adoor Gopalakrishnan

Indie | 2007

 

MFF Toronto 2007

 

Najlepsze indyjskie kino.
NEW YORK TIMES

 

Ambitne oblicze indyjskiego kina.
┼╗YCIE WARSZAWY

 

"Aktualno┼Ť─ç to najwi─Ökszy atut filmu".
PRZEKRÓJ

 

W matrylinearnej Kerali kobiety zajmowa┼éy zaszczytne miejsce zar├│wno w rodzinie, jak i w spo┼éecze┼ästwie. W pewnych sprawach by┼éy niezale┼╝ne, lecz w innych - zwi─ůzane konwenansami. Chocia┼╝ historie te dziej─ů si─Ö w latach 40. i 60. w wielu aspektach s─ů aktualne.
Adoor Gopalakrishnan

Film opisuje historie czterech kobiet, z kt├│rych ka┼╝da nale┼╝y do innej warstwy spo┼éecznej. Bohaterkami s─ů: prostytutka, kt├│ra chce zmieni─ç swoje ┼╝ycie, m┼éoda m─Ö┼╝atka, kt├│rej z m─Ö┼╝em nic nie ┼é─ůczy, bezdzietna gospodyni domowa, bardzo pragn─ůca dziecka i stara panna nale┼╝─ůcej do klasy ┼Ťredniej, kt├│ra musi stawi─ç czo┼éo swej samotno┼Ťci.

W ka┼╝dym z epizod├│w, bohaterka podporz─ůdkowuje si─Ö obowi─ůzuj─ůcym normom spo┼éecznym, kt├│re musi respektowa─ç z racji na sw─ů p┼ée─ç. Cho─ç w matrylinearnej Kerali pozycja kobiet jest silna, paradoksalnie, panuj─ůce tam normy oferuj─ů kobietom niemal w r├│wniej mierze wolno┼Ť─ç, jak i zniewolenie.

 

Opowie┼Ť─ç pierwsza - PROSTYTUTKA - jest histori─ů kobiety, kt├│ra zrywa ze swoj─ů profesj─ů, by u┼éo┼╝y─ç ┼╝ycie z mi┼éym i opieku┼äczym robotnikiem, kt├│ry wykonuj─Ö zaj─Öcie nie wymagaj─ůce kwalifikacji. Zdeterminowana kobieta, chc─ůc rozpocz─ů─ç normalne ┼╝ycie przyjmuj─Ö prac─Ö wymagaj─ůc─ů od niej niezwyk┼éego wysi┼éku fizycznego. Para zachowuje si─Ö jakby byli m─Ö┼╝em i ┼╝on─ů, marz─ůc o przysz┼éym wsp├│lnym ┼╝yciu, wolnym od pokus ┼╝ycia na ulicy. Niestety, kiedy s─ů zmuszeni przez s─ůd, by udowodni─ç, ┼╝e naprawd─Ö s─ů m─Ö┼╝em i ┼╝on─ů, czuj─ů si─Ö bezsilni.

Opowie┼Ť─ç druga - DZIEWICA, koncentruje si─Ö wok├│┼é m┼éodej dziewczyny, na kt├│r─ů ojciec wywiera presj─Ö, by znalaz┼éa sobie wreszcie m─Ö┼╝a. Fakt, ┼╝e do tej pory nie znalaz┼é si─Ö odpowiedni kandydat ogromnie martwi jej rodzic├│w, kt├│rzy obawiaj─ů si─Ö o przysz┼éo┼Ť─ç c├│rki. Tymczasem zaprzyja┼║niony s─ůsiad prosi o jej r─Ök─Ö, co wydaje si─Ö by─ç idealnym rozwi─ůzaniem. ┼Ülub odbywa si─Ö wed┼éug tradycji, ale podczas nocy po┼Ťlubnej ma┼é┼╝onek zachowuje si─Ö dziwnie, unika rozmowy i kontaktu fizycznego z po┼Ťlubion─ů kobiet─ů. Po kilku dniach m─Ö┼╝czyzna zjawia si─Ö w domu te┼Ťci├│w i zostawia swoja ┼Ťwie┼╝o po┼Ťlubion─ů ma┼é┼╝onk─Ö... Kobieta zosta┼éa porzucona z racji na sw─ů "rzekom─ů" niewierno┼Ť─ç. Wybucha skandal, kt├│ry coraz bardziej martwi jej ojca, co doprowadza do k┼é├│tni z s─ůsiadem. M┼éoda m─Ö┼╝atka, kt├│ra do tej pory milcza┼éa, o┼Ťwiadcza, ┼╝e nic j─ů nie ┼é─ůczy┼éo z m─Ö┼╝em, a ma┼é┼╝e┼ästwo nie zosta┼éo skonsumowane.

Trzecia historia - GOSPODYNI DOMOWA - opowiada o bezdzietnej m─Ö┼╝atce, kt├│ra wiedzie spokojne ┼╝ycie z m─Ö┼╝em. Przez ca┼éy dzie┼ä jest sama w domu, poniewa┼╝ m─ů┼╝ wychodzi rano do pracy, a wraca p├│┼║no wieczorem. Pewnego dnia odwiedza j─ů dawny kolega z klasy, kt├│ry by┼é w odwiedzinach u swojej mieszkaj─ůcej niedaleko matki. Wspominaj─ů dawne czasy. M─Ö┼╝czyzna dostrzega w niej niewinno┼Ť─ç kobiety, kt├│r─ů jest zrozpaczona swoj─ů bezdzietno┼Ťci─ů i proponuje pewne rozwi─ůzanie...

Ostatnia historia - STARA PANNA - opowiada o dziewczynie ze ┼Ťredniej klasy spo┼éecznej, kt├│ra cierpi z powodu norm moralnych, obowi─ůzuj─ůcych w spo┼éeczno┼Ťci, w kt├│rej przysz┼éo jej ┼╝y─ç. Mocno rozczarowuje si─Ö, gdy staraj─ůcy si─Ö o jej r─Ök─Ö m─Ö┼╝czyzna nagle zmienia zdanie, by o┼Ťwiadczy─ç si─Ö jej m┼éodszej siostrze. Lata mijaj─ů, nikt nadal jej si─Ö nie o┼Ťwiadczy┼é. Starszy brat te┼╝ nie chce d┼éu┼╝ej czeka─ç i decyduje si─Ö na ┼Ťlub. Nawet dla najm┼éodszej z c├│rek tak┼╝e znaleziono odpowiedni─ů parti─Ö. Kiedy matka umiera, kobieta zostaje zmuszona do wprowadzenia si─Ö do domu najm┼éodszej z si├│str. Sytuacja staje si─Ö nie do zniesienia, gdy jej siostra zaczyna w niej widzie─ç rywalk─Ö. Wraca do domu matki i postanawia zamieszka─ç sama, odmawia wprowadzenia si─Ö ponownie do domu kt├│rego┼Ť z rodze┼ästwa. Teraz samotnie musi stawi─ç czo┼éa ┼Ťwiatu.

 

Adoor Gopalakrishnan, urodzony w 1941 roku w Kerali, wywodzi si─Ö z rodziny o silnych tradycjach artystycznych. Adoor zacz─ů┼é wyst─Öpowa─ç na amatorskiej scenie w wieku 8 lat. W czasie studi├│w napisa┼é i wyre┼╝yserowa┼é kilka sztuk teatralnych. W 1960 roku uko┼äczy┼é Uniwersytet Gandhigram Rural na wydziale ekonomii, polityki i administracji publicznej. W 1962 roku porzuci┼é prac─Ö urz─Ödnika, by rozpocz─ů─ç studia w Filmowym Instytucie Indii w Punie, kt├│re uko┼äczy┼é w 1965 roku (specjalizacje: scenariusz i re┼╝yseria filmowa). W tym samym roku zrealizowa┼é sw├│j pierwszy indyjski film i zapocz─ůtkowa┼é ruch filmowy w Kerali. Adoor jest nie tylko re┼╝yserem, pisze r├│wnie┼╝ scenariusze do swoich film├│w. Dotychczas zrealizowa┼é 10 film├│w fabularnych, ok. 30 kr├│tkich form i dokument├│w. Za ka┼╝dy ze swoich film├│w zdobywa┼é nagrody zar├│wno na arenie krajowej, jak i mi─Ödzynarodowej.

Jego debiut, SWAYAMWARAM, zdobył w Indiach nagrody dla najlepszego filmu, najlepszej reżyserii, najlepszych zdjęć i najlepszej aktorki. Trzeci film,ELIPPATHAYAM, zdobył nagrodę British Film Institute dla najlepszego oryginalnego filmu w 1982 roku.

Jest sze┼Ťciokrotnym laureatem Nagrody FIPRESCI (za filmy: Mukhamukham, Anantaram, Mathilukal, Vidheyan, Kathapurushan and Nizhalkkuthu), a tak┼╝e laureatem wielu innych (m.in. filmowej nagrody UNICEF w Wenecji, OCIC w Amiens, INTERFILM w Mannheim). Jego filmy prezentowane by┼éy na MFF w Cannes, Wenecji, Berlinie, Toronto, Londynie, Rotterdamie.

W 1984 roku w podzi─Öce za wk┼éad w sztuk─Ö filmow─ů w Indiach, uhonorowano go tytu┼éem Padmashri. W tym samym roku zbi├│r jego esej├│w "Cinemayude Lokam" ("┼Üwiat filmu") otrzyma┼é narodow─ů nagrod─Ö dla najlepszej ksi─ů┼╝ki o przemy┼Ťle filmowym. W 2004 roku "Cinemaanubhavam" ("The Experience of Cinema") - zbi├│r artyku┼é├│w na temat sztuki i praktyki kina zdoby┼é nagrod─Ö Kerala State dla najlepszej ksi─ů┼╝ki o filmie. Jego trzecia ksi─ů┼╝ka "Cinema, Saahityam, Jeevitham" ("Film, literatura i ┼╝ycie") zosta┼éa wydana trzy lata temu.

W 2002 roku uhonorowany zosta┼é przez Instytut Smithsonian w Waszyngtonie, kt├│ry przygotowa┼é retrospektyw─Ö jego tw├│rczo┼Ťci. Zreszt─ů Gopalakrishnan mia┼é swoje retrospektywy na ca┼éym ┼Ťwiecie, w┼Ťr├│d najwa┼╝niejszych s─ů: w Cinematheque w Pary┼╝u, w Lincoln Centre w Nowym Jorku, w La Rochelle, Figuera de Foz Pesaro, we Fribourgu, Aleksandrii, Helsinkach, Brukseli, Madrycie, Lyonie.

Adoor by┼é cz┼éonkiem jury na mi─Ödzynarodowych festiwalach, m.in. w Wenecji, Singapurze, na Hawajach, w Aleksandrii, New Delhi, Sochi, Szanghaju.W podzi─Öce za jego wk┼éad w rozw├│j ┼Ťwiatowej kinematografii francuski rz─ůd przyzna┼é mu najwy┼╝sze pa┼ästwowe odznaczenie dla ludzi kultury, ÔÇśÔÇśThe Commander of the Order of Arts and Letters".

W 2006 roku otrzyma┼é nagrod─Ö Dada Saheb Phalke, najwa┼╝niejsz─ů nagrod─Ö w Indiach przyznawan─ů za ┼╝yciowe osi─ůgni─Öcia w dziedzinie kinematografii. Tego samego roku uniwersytet Mahatmy Gandhiego przyzna┼é mu honorowy tytu┼é D. Litt.

Ostatnio uhonorowany zosta┼é nagrod─ů przyznawan─ů dla najwa┼╝niejszych obywateli Indii.

 
 
Read 6267 times