logo Ma├▒ana

filmy ┼Ťwiata w polsce

 SKRZYPCE

(El Violin)

Re┼╝. Francisco Vargas

Meksyk | 2006 | 99'

 

Francisco Vargas zanim zaj─ů┼é si─Ö kr─Öceniem film├│w, by┼é producentem program├│w radiowych, promuj─ůcych tradycyjn─ů muzyk─Ö meksyka┼äskich Indian. Jego pierwszy kr├│tkometra┼╝owy film "Conejo" od razu zosta┼é zauwa┼╝ony na mi─Ödzynarodowych festiwalach. W 2004r. wyre┼╝yserowa┼é dokument "Tierra Caliente... se mueren los que la mueven". "Skrzypce" (El violin) to jego pe┼énometra┼╝owy debiut, kt├│ry po raz pierwszy pokazano w presti┼╝owej sekcji Un Certain Regard festiwalu w Cannes 2006, gdzie odtw├│rca g┼é├│wnej roli ├üngel Tavira zdoby┼é nagrod─Ö dla najlepszego aktora.

Vargas od dawna interesowa┼é si─Ö te┼╝ histori─ů po┼éudniowoameryka┼äskich konflikt├│w, w ko┼äcu bezpo┼Ťredni─ů inspiracj─ů napisanego przez niego scenariusza sta┼éa si─Ö ksi─ů┼╝ka Carlosa Prieto "Przygody skrzypka". Re┼╝yser przyznaje, ┼╝e zawsze chcia┼é nakr─Öci─ç film o sekretnym ┼╝yciu Meksyku, o ludziach, kt├│rych Luis Bu├▒uel w 1950r. nazwa┼é ÔÇťLos Olvidados". Sprawi─ç, by zapomniane g┼éosy o┼╝y┼éy.

"Skrzypce" opowiadaj─ů histori─Ö walki Indian o zachowanie w┼éasnej to┼╝samo┼Ťci. G┼é├│wn─ů rol─Ö zagra┼é charyzmatyczny muzyk. Pomimo, ┼╝e nigdy wcze┼Ťniej nie wyst─Öpowa┼é przed kamer─ů, otrzyma┼é nagrod─Ö aktorsk─ů w Cannes. Stary Plutarco razem z synem i wnukiem prowadz─ů podw├│jne ┼╝ycie. Muzykuj─ů po barach i targach okolicznych miasteczek, jednocze┼Ťnie wspieraj─ůc india┼äsk─ů partyzantk─Ö. Walcz─ů z wojskami rz─ůdowymi, kt├│re pacyfikuj─ů india┼äskie wioski. Kiedy na skutek blokady partyzanci trac─ů dost─Öp do schowanej na polu amunicji, Plutarco pr├│buje wykorzysta─ç s┼éabo┼Ť─ç ┼╝o┼énierzy do muzyki i potajemnie wywie┼Ť─ç z wioski naboje...

Debiut Francisco Vargasa zosta┼é przez publiczno┼Ť─ç 2. festiwalu filmy ┼Ťwiata ale kino! przyj─Öty brawami. Nic dziwnego, bo to przyk┼éad kina przejmuj─ůcego, prawdziwego, g┼é─Öbokiego w swoim humanizmie. Fantastyczne role trzech muzyk├│w - starego Don Plutarco (nagrodzony w Cannes Don Angel TAVIRA), jego syna Genaro z twarz─ů niby wykut─ů w kamieniu jakie┼Ť azteckiej ┼Ťwi─ůtyni, z ciep┼éymi oczami dobrego boga (Gerardo TARACENA) i syna Genaro, ma┼éego Lucio, kt├│ry w swojej dzieci─Öco┼Ťci wie o wiele wi─Öcej o ┼╝yciu ni┼╝ ktokolwiek w jego wieku (Mario GARIBALDI) - dla nich trzeba ten film obejrze─ç.


WYWIAD Z RE┼╗YSEREM

 

Co zainspirowało cię do napisania scenariusza "Skrzypiec"?

 

Zawsze chcia┼éem nakr─Öci─ç film na temat ignorowanej rzeczywisto┼Ťci meksyka┼äskiej, tak jak to zrobi┼é Luis Bu├▒uel w przypadku "Los olvidados" w 1950 roku. Nawet dzisiaj te st┼éumione g┼éosy musz─ů zwr├│ci─ç si─Ö ku wojsku w nadziei, i┼╝ zostan─ů wys┼éuchane. Opr├│cz lektury wielu materia┼é├│w na temat powsta┼ä i konflikt├│w w Ameryce ┼üaci┼äskiej, niesamowity wp┼éyw mia┼éa na mnie sztuka wielkiego skrzypka, Carlosa Prieto, oraz niesamowite przygody z udzia┼éem jego skrzypiec. Si┼éa tego muzyka, kt├│ry codziennie chodzi┼é do wrogiego obozu, ┼╝eby gra─ç na swoich skonfiskowanych skrzypcach, mocno zapad┼éa mi w pami─Ö─ç. Dzi─Öki temu zrozumia┼éem literatur─Ö, w kt├│rej muzyka i wojna podejmowa┼éy ze sob─ů niebezpieczn─ů gr─Ö.

 

 

Aby ukaza─ç powsta┼äc├│w, przerywasz te zduszone g┼éosy i odnajdujesz je na nowo dzi─Öki muzyce. Na czym dok┼éadnie polega┼éa twoja praca nad ┼Ťcie┼╝k─ů d┼║wi─Ökow─ů?

 

 

Starali┼Ťmy si─Ö nagra─ç jak najwi─Öcej naturalnych d┼║wi─Ök├│w otoczenia. Nast─Öpnie przekszta┼éca┼éem ten materia┼é, stopniowo os┼éabiaj─ůc d┼║wi─Ök i zaznaczaj─ůc delikatne przej┼Ťcie od ciszy do muzyki. Chcia┼éem, ┼╝eby widz poczu┼é wag─Ö ciszy w powsta┼äczym lesie, przeszywaj─ůce krzyki ptak├│w w puszczy, g┼é─Öbi─Ö nocnego ┼╝ycia. Widz nas┼éuchuje ciszy r├│wnolegle z ciemi─Ö┼╝onymi. S┼éyszy wisz─ůc─ů w powietrzu gro┼║b─Ö zbrojnego ataku ze strony wojska.


Czy ┼Ťcie┼╝ka d┼║wi─Ökowa nawi─ůzuje do brzmienia meksyka┼äskiej muzyki ludowej?

 

Dzi─Öki do┼Ťwiadczeniu, wyniesionemu z pracy w radiu, odkry┼éem bogactwo meksyka┼äskiej muzyki ludowej. Postanowi┼éem nada─ç muzyce ludowej znacz─ůce miejsce w filmie. Melodia, kt├│ra pojawia si─Ö w ca┼éym filmie i kt├│r─ů podchwytuje ma┼éy Lucio na ko┼äcu, to fragment klasycznej piosenki z regionu Guerrero. Wi─Ökszo┼Ť─ç muzyki w tym filmie - w barze, w obozie powsta┼äc├│w, na polu kukurydzy i w ostatniej scenie - napisa┼é Cuauhtemoc de Tavira, chrze┼Ťniak pana ├üngela [graj─ůcego Plutarco].

 

Dialogi zdaj─ů si─Ö odzwierciedla─ç podobny nak┼éad pracy jak muzyka...

 

Uwielbiam pisanie dialog├│w, a przede wszystkim przerabianie ich tak, by sta┼éy si─Ö bliskie codziennej rzeczywisto┼Ťci. Chcia┼éem pozosta─ç wierny meksyka┼äskiej tradycji ustnej - chodzi mi o oszcz─Ödno┼Ť─ç s┼é├│w, wiejski j─Özyk m├│wiony i utarte wyra┼╝enia. Plutarco to posta─ç emblematyczna. Jego j─Özyk jest pe┼éen fragment├│w piosenek, przys┼é├│w, wykrzyknik├│w, powiedze┼ä... Piosenka i bajka, kt├│rych uczy swojego wnuczka, Lucio, to przyk┼éad meksyka┼äskiej tradycji ustnej.

 

W jaki spos├│b dobiera┼ée┼Ť aktor├│w? Czy wszyscy oni s─ů zawodowymi aktorami?

 

Pewnego dnia dotar┼éa do mnie pr├│bka muzyki rodziny Tavira. To rodzina ┼Ťpiewak├│w z regionu Guerrero. Postanowi┼éem odwiedzi─ç ich w ich rodzinnym domu w Iguala. Tam pozna┼éem najstarszego z nich, g┼éow─Ö rodziny, skrzypka don ├üngela, kt├│ry potem zagra┼é rol─Ö Plutarco. Ten cz┼éowiek ma niesamowit─ů energi─Ö, chocia┼╝ jest grubo po siedemdziesi─ůtce. Nie tylko odnalaz┼éem jeden z temat├│w mojego dokumentu na temat muzyki ludowej, Terra Caliente... se mueven los que la mueven, ale r├│wnie┼╝ spotka┼éem aktora do g┼é├│wnej roli w moim pierwszym filmie fabularnym. Jestem wdzi─Öczny panu ├üngelowi za to, i┼╝ zach─Öci┼é mnie do zatrudniania naturszczyk├│w, dzi─Öki czemu moja pierwsza fabu┼éa mia┼éa cechy dokumentu, a tego w┼éa┼Ťnie pragn─ů┼éem.

 

Czy musia┼ée┼Ť re┼╝yserowa─ç aktor├│w w jaki┼Ť szczeg├│lny spos├│b, by film charakteryzowa┼é ten dokumentalny charakter?

 

Re┼╝yserowa┼éem, kieruj─ůc si─Ö obsesj─ů prostoty dialog├│w - w sensie og├│lnym i ekonomicznym. Niekt├│rzy aktorzy maj─ů do┼Ťwiadczenie teatralne, tak jak ja, dlatego nietrudno by┼éo nauczy─ç ich operowania prostymi wyra┼╝eniami i cisz─ů. Reszta to naturszczycy, kt├│rzy zg┼éosili si─Ö na ochotnika - ich spontaniczno┼Ť─ç i entuzjazm stworzy┼éy wyj─ůtkow─ů atmosfer─Ö na planie. Znali sceneri─Ö filmu, a to nada┼éo ich zachowaniom i mowie w filmie kluczowy realizm. Na przyk┼éad, przez wiele tygodni szukali┼Ťmy ch┼éopca do roli wnuka don Plutarco. Wreszcie zjawi┼é si─Ö ten ch┼éopczyk, nie mia┼é ┼╝adnego do┼Ťwiadczenia aktorskiego, ale za to mia┼é mn├│stwo odwagi i pewno┼Ťci siebie, a tak┼╝e przykuwa┼é uwag─Ö swoim milczeniem.

 


Czy film odwo┼éuje si─Ö do jakiego┼Ť okre┼Ťlonego kontekstu historycznego?

 

Realia filmu nawi─ůzuj─ů do konflikt├│w powsta┼äczych, kt├│re nawiedza┼éy Meksyk przez ca┼éy XX wiek. Historia, do kt├│rej odsy┼éa nas ten film, wci─ů┼╝ jest obecna w pami─Öci naszego kraju - chodzi o wiejsk─ů rewolt─Ö w stanie Guerrero w latach 70., st┼éumiony g┼éos w obronie praw wiejskich wsp├│lnot india┼äskich, kt├│ry zaskoczy┼é zar├│wno urz─Öduj─ůc─ů w┼éadz─Ö, jak i opini─Ö publiczn─ů. Ta rewolta przypomina r├│wnie┼╝ powstanie mieszka┼äc├│w Chiapas pod wodz─ů subcomandante Marcosa, dow├│dcy rewolucyjnej armii EZLN (Ej├ęrecito Zapatista de Liberaci├│n Nacional).

 

Czy sytuacje w "Skrzypcach" maj─ů co┼Ť wsp├│lnego z obecnymi wydarzeniami na scenie politycznej?

 

 

W chwili obecnej Meksyk jest w ┼Ťrodku kampanii prezydenckiej. Wybory zaplanowano na 6 lipca. Od pocz─ůtku kampanii t┼éumiono g┼éosy, sprzeciwiaj─ůce si─Ö demokracji wed┼éug prezydenta Foxa. Meksyka┼äscy widzowie natychmiast kojarz─ů sytuacje, przedstawione w filmie, z ostatnimi wydarzeniami, takimi jak konflikt z udzia┼éem g├│rnik├│w albo wkroczenie wojsk do Atenco.

 

 skrzypce1

skrzypce2

skrzypce3

skrzypce4

Czytany 6943 razy
Wi─Öcej w tej kategorii: « MADEINUSA LOS MUERTOS »