logo Ma├▒ana

filmy ┼Ťwiata w polsce

DARATT
(Dry Season)


re┼╝. Mahamat-Saleh Haroun

Francja/Belgia/Czad/Austria | 2006 | 93'


Grand Prix Jury MFF Wenecja 2006

 

 

Znakomite kino, które tylko odważny dystrybutor mógł wprowadzić do polskich kin.
GAZETA WYBORCZA

 

 

 

Kameralny dramat psychologiczny o wielkich sprawach. "Daratt" zasłużenie zebrał wiele międzynarodowych nagród, w tym Grand Prix Jury w Wenecji.
POLITYKA

 

 

Po serii produkcji hollywoodzkich /ÔÇŽ/ wreszcie przebi┼é si─Ö na polskie ekrany g┼éos z wn─Ötrza tego kontynentu.
FILM

 

 

Film opowiada o uniwersalnych warto┼Ťciach, przez co kulturowo obcy Czad staje si─Ö zaskakuj─ůco bliski.
POLSKA

 

 

Wybitny dramat o konsekwencjach wojny domowej w Czadzie. /ÔÇŽ/ znakomita okazja, by przyjrze─ç si─Ö afryka┼äskiemu od ┼Ťrodka, a nie przez stereotypy wytworzone w Hollywood. /ÔÇŽ/M─ůdre kino.
RZECZPOSPOLITA

 

 

ZBRODNIA, ZEMSTA I JEJ DEMONYÔÇŽ

 

Czym jest zemsta? Stanem umys┼éu, emocji, procesem, dzia┼éaniem? Do jakiego stopnia jest konieczno┼Ťci─ů, a kiedy staje si─Ö naruszeniem zasad? Jak dalece przesi─ůka nasze ┼╝ycie, zatruwa tera┼║niejszo┼Ť─ç, obci─ů┼╝a przysz┼éo┼Ť─ç? Te pytania cechuj─ů wsp├│┼éczesn─ů polityczn─ů, kulturaln─ů i spo┼éeczn─ů histori─Ö Afryki. I o tym opowiada te┼╝ w swym najnowszym filmie "DARATT", jeden z najlepszych re┼╝yser├│w Czarnego L─ůdu, urodzony w Czadzie, Mahamat-Saleh Haroun.

 

"DARATT", to film, kt├│ry podejmuje temat zemsty i wybaczenia. Akcja rozgrywa si─Ö w zachodniej Afryce - w Czadzie. Bohaterem jest Atim, dumny nastolatek zamierzaj─ůcy pom┼Ťci─ç ojca zabitego podczas wojny domowej. Mi─Ödzy nim a morderc─ů powstaje zaskakuj─ůca relacja...

 

 

 

SYNOPSIS
Rok 2006. Czad nie┼éatwo podnosi si─Ö po latach terroru i wojny domowej. Rz─ůd og┼éosi┼é w┼éa┼Ťnie amnesti─Ö dla wszystkich zbrodniarzy wojennych. Ta informacja wywo┼éuje fal─Ö ┼╝alu i ch─Ö─ç zemsty w wielu rodzinach. Tak te┼╝ jest w przypadku osieroconego 16-letniego Atima, kt├│ry mieszka tylko ze swym niewidomym dziadkiem. Na wie┼Ť─ç o amnestii dziadek daje ch┼éopakowi pistolet, kt├│ry symbolizuje zar├│wno cel, jak i przeznaczenie Atima - ma sta─ç si─Ö narz─Ödziem rodzinnej zemsty. Ch┼éopak opuszcza rodzinn─ů wiosk─Ö, by odszuka─ç i zabi─ç cz┼éowieka, kt├│ry zamordowa┼é jego ojca.

 

Nassara, jeden z najwi─Ökszych zbrodniarzy wojennych, jest teraz przyk┼éadem wzorowego obywatela. Wiedzie spokojne ┼╝ycie - jest w┼éa┼Ťcicielem niewielkiej piekarni, kt├│r─ů prowadzi wraz z ci─Ö┼╝arn─ů ┼╝on─ů, i co dzie┼ä rozdaje biedakom i w┼é├│cz─Ögom pieczywo, kt├│re zostaje z wypiek├│wÔÇŽ

 

Atim te┼╝ zjawia si─Ö pod jego piekarni─ů, ale nie przyjmuje ja┼ému┼╝ny. Przychodzi codziennie pod piekarni─Ö i przygl─ůda si─Ö Nassarze. Ten, zaintrygowany zachowaniem ch┼éopaka, bierze go pod swoje skrzyd┼éa i uczy tajnik├│w pieczenia chleba. Atim wci─ů┼╝ zachowuje dystans, niewiele si─Ö odzywa, ale rzetelnie wype┼énia swoje obowi─ůzki. Czeka na odpowiedni moment, by pom┼Ťci─ç ojca i zabi─ç Nassar─Ö.

 

Podczas tych kilku tygodni zaczyna si─Ö rodzi─ç mi─Ödzy nimi dziwna relacja. Pomimo pogardy i odrazy, jak─ů Atim odczuwa w stosunku do Nassary, jednocze┼Ťnie widzi w nim ojca, kt├│rego zawsze pragn─ů┼é. Z kolei Nassara upatruje w ch┼éopaku swego potencjalnego syna i pewnego dnia proponuje mu adopcj─ÖÔÇŽ

 

Wyobra┼║cie sobie szesnastolatka Atima. Jego twarz to czysta niewinno┼Ť─ç, delikatno┼Ť─ç i wra┼╝liwo┼Ť─ç. Jego si┼é─Ö mo┼╝emy zobaczy─ç jedynie w zdeterminowanym spojrzeniu. Morderstwo z zimn─ů krwi─ů to nie dziecinna igraszkaÔÇŽ Wi─Öc Atim waha si─Ö - zabi─ç, nie zabi─ç - oto pytanie, kt├│re go dr─Öczy. Ch┼éopak nie zdaje sobie sprawy, ┼╝e Nassara wieÔÇŽ Proponuje Atimowi siebie jako ofiar─Ö, jako pokut─ÖÔÇŽ


Mahamat-Saleh Haroun

 

 

Czadyjskiego re┼╝ysera zawsze fascynowa┼éo badanie tego co "pomi─Ödzy". Nie inaczej jest w filmie "Daratt". Atim zawieszony jest pomi─Ödzy zamiarem dokonania zemsty a jej dokonaniem. Z jednej strony - chce pom┼Ťci─ç ojca i zabi─ç Nassar─Ö, to jego "rodzinny obowi─ůzek", dziadek niejako wymusi┼é na nim akt zemsty, nazywaj─ůc swego zamordowanego syna "odwa┼╝nym lwem, kt├│rego potomstwo musi pom┼Ťci─ç". Z drugiej strony ta sytuacja jest dla niego obci─ů┼╝eniem. Atim w g┼é─Öbi duszy chcia┼éy zacz─ů─ç normalnie ┼╝y─ç, korzysta─ç z ┼╝ycia i cieszy─ç si─Ö sw─ů m┼éodo┼Ťci─ů.

 

Haroun konsekwentnie akcentuje ludzk─ů twarz Nassary, kiedy┼Ť czo┼éowego wojennego zbrodniarza. ┼üatwo jest uwierzy─ç, ┼╝e by┼é dobrym zab├│jc─ů, tak jak teraz jest dobrym piekarzem, kt├│ry zdaje si─Ö czerpa─ç du┼╝─ů rado┼Ť─ç wykonywania swojej pracy. Nassara potrafi dobrze pracowa─ç, by─ç dobrym Muzu┼émaninem i dobrym m─Ö┼╝em, dzi─Öki czemu "poniek─ůd" odzyska┼é twarz. Jednak nie jest ┼éatwo ┼╝y─ç maj─ůc na sumieniu tyle zbrodni. Demony przesz┼éo┼Ťci wci─ů┼╝ powracaj─ůÔÇŽ

 

 

Z EKSPLIKACJI RE┼╗YSERA:
Wojna domowa w Czadzie trwa od 1965 roku, poch┼éaniaj─ůc niezliczon─ů ilo┼Ť─ç ofiar. Sam zna┼éem wielu z 40,000 zabitych albo zaginionych podczas rz─ůd├│w Hiss├Ęne Habr├ę. W┼Ťr├│d nich by┼é jeden z moich wujk├│wÔÇŽ Zosta┼é uprowadzany i nigdy wi─Öcej go nie widzieli┼Ťmy. Ta tragedia dotkn─Ö┼éa mnie te┼╝ osobi┼Ťcie - musia┼éem opu┼Ťci─ç m├│j kraj i ┼╝y─ç na emigracji.

 

Za ka┼╝dym razem, kiedy wracam do Czadu, napotykam na powojenn─ů rzeczywisto┼Ť─ç, kt├│ra jest tam wszechobecna. Wci─ů┼╝ nierozwi─ůzana, jak opowie┼Ť─ç, nigdy nie sko┼äczona, bo zawsze pozostaje jeszcze jedna strona do przejrzeniaÔÇŽ.

 

Znam wielu oprawc├│w, nawet otar┼éem si─Ö o nich. Zabijali, gwa┼écili, porywali, byli sprawcami tylu nieszcz─Ö┼Ť─ç, atakuj─ůc najbardziej bezbronnych. Wczorajsi kaci stali si─Ö lud┼║mi u w┼éadzy, panosz─ůc si─Ö wok├│┼é bezkarnie. Straszn─ů rzecz─ů w wojnach domowych jest to, ┼╝e wszelkiego rodzaju zbrodnie i okrucie┼ästwa s─ů usprawiedliwiane. Poczucie krzywdy i przyzwolenia na bezkarno┼Ť─ç g┼éodne s─ů zemsty, kt├│ra tak naprawd─Ö staje si─Ö ┼╝─ůdaniem sprawiedliwo┼Ťci.

 

"DARATT" nie opowiada jednak o samej o wojnie domowej, bardziej o jej konsekwencjach. To co mnie interesowa┼éo, to krajobraz po burzy. ┼╗ycie, kt├│re musi toczy─ç si─Ö dalej po┼Ťr├│d ruin i popio┼é├│w. Jak ci ludzie mog─ů teraz ┼╝y─ç obok siebie, po tych wszystkich cierpieniach i takiej dawce nienawi┼Ťci? Jak zareagowa─ç, co zrobi─ç wobec takiej bezkarno┼Ťci? Zrezygnowa─ç czy jednak wymierzy─ç sprawiedliwo┼Ť─ç? Ale je┼Ťli zdecydowa─ç si─Ö na t─Ö drug─ů opcj─Ö, czy to oznacza zabi─ç kogo┼Ť?...

 

Przemoc w filmie nie jest potraktowana i pokazana wprost. Z ekranu bije jej obecno┼Ť─ç, lecz jedynie poprzez gesty, spojrzenia i przemilczane s┼éowa. Jednak ten prosty spos├│b przekazu dosadnie odzwierciedla jej najokrutniejszy wymiar.

 

 

 

NEW CROWNED HOPE FESTIVAL
"DARATT" to kolejny, obok "P├│┼éksi─Ö┼╝yca", film w dystrybucji Agencji Promocji Ma├▒ana, kt├│ry zrealizowany zosta┼é w ramach projektu New Crowned Hope Festival, zwi─ůzanego z obchodami 250. rocznicy urodzin Mozarta.

 

 

Mozart i "DARATT"
Temat wybaczania i pojednania, kt├│ry Mozart bada w "La Clementa di Tito" nigdy nie by┼é tak bardzo aktualny jak dzi┼Ť, w nowym, ale naznaczonym ju┼╝ przez wojny wieku. ┼╗aden kontynent tyle nie wycierpia┼é i nie do┼Ťwiadczy┼é tak wielu potwornych antagonizm├│w, jak Afryka. Kr─Öc─ůc ten film w Czadzie, swojej ojczy┼║nie, gdzie wci─ů┼╝ odbijaj─ů si─Ö echa wojny, Mahamat-Saleh Haroun bada jej konsekwencje i wp┼éyw na pojedyncze losy ludzkie. Film ┼éagodnie przeistacza si─Ö w opowie┼Ť─ç o smutku i rezygnacji, jakie pojawiaj─ů si─Ö po latach rozczarowa┼ä i cierpie┼ä.

 

Czuj─Ö si─Ö dumny i zaszczycony faktem bycia w┼Ťr├│d filmowc├│w wybranych do uczczenia obchod├│w 250. rocznicy urodzin Mozarta. Po pocz─ůtkowej rado┼Ťci i ekscytacji, szybko poczu┼éem ci─Ö┼╝ar zadania. Uczci─ç Mozarta? Dlaczego nie? Zacz─ů┼éem czyta─ç wszystko, co tylko o nim znalaz┼éem i w k├│┼éko s┼éucha┼éem jego muzyki. A pewnego dnia mia┼éem sen: spotka┼éem Mozarta, gdzie┼Ť mi─Ödzy Niebem a Ziemi─ů. Oczywi┼Ťcie moje nazwisko nic mu nie m├│wi┼éo, wi─Öc powiedzia┼éem kim jestem, sk─ůd pochodz─Ö, ┼╝e i moim najwi─Ökszym pragnieniem jest zrobi─ç film, kt├│ry w swej prostocie przypomina┼éby jego sonaty fortepianowe. Film, kt├│ry przede wszystkim by┼éby wyra┼║ny i wolny, tak jak jemu uda┼éo si─Ö to osi─ůgn─ů─ç w swoich dzie┼éach. "Zrozumia┼éem, ┼╝e nie lubisz nieuzasadnionej wirtuozerii" - powiedzia┼éem. Mozart to potwierdzi┼é. A szczeg├│lnie utkwi┼éy pami─Öci mi jego s┼éowa: "Konieczne jest pisanie tak przyst─Öpnych i zrozumia┼éych utwor├│w, ┼╝eby stangret m├│g┼é je za┼Ťpiewa─ç" (z listu do ojca, 28 grudnia 1782)
To, co najbardziej pami─Ötam z mojego spotkania z Mozartem to jego poczucie rytmu. Stara┼éem si─Ö wykorzysta─ç je jako inspiracj─Ö w celu odnalezienia w┼éa┼Ťciwego rytmu w moim filmie "Daratt". Czy rzeczywi┼Ťcie mi si─Ö uda┼éo?

Mahamat-Saleh Haroun

 

 

 

MAHAMAT-SALEH HAROUN (re┼╝yser)
Urodzony w Ab├ęch├ę, w Czadzie 1960 roku. Studiowa┼é w szkole filmowej w Pary┼╝u, a nast─Öpnie dziennikarstwo w Bordeaux. Za sw├│j pierwszy film fabularny "Bye Bye Africa" otrzyma┼é nagod─Ö dla najlepszego debiutanckiego filmu na MFF Wenecja 1999. W 2002 roku jego drugi film "Abouna" zosta┼é zakwalifikowany do sekcji "Directors' Fortnight" na MFF Cannes. Ostatni film "Daratt" zdoby┼é Grand Prix Jury na MFF Wenecja 2006.

 

 
 
Czytany 7009 razy